H. sapiens wyodrębniał się ponad milion lat temu? Interesujące wyniki badań czaszki Yunxian 2
26 września 2025, 10:09Od kilkudziesięciu tysięcy lat na Ziemi żyje tylko jeden gatunek rodzaju Homo – Homo sapiens. Najstarsze znane szczątki naszego gatunku – o cechach przejściowych między formami archaicznymi a współczesnymi – znaleziono w Maroku, a ich wiek oceniono na około 315 000 lat. Z kolei z badań genetycznych wynika, że H. sapiens i H. neanderthalensis rozdzielili się około 600 000 lat temu. Jednak najnowsze badania, opublikowane właśnie na łamach Science, wskazują, że proces wyodrębniania się naszego gatunku należy przesunąć wstecz o setki tysięcy lat.
Eponimy z nazizmem w tle nadal istnieją
20 listopada 2012, 07:36W 1977 r. grupa lekarzy zaapelowała, by zrezygnować z używania eponimicznej nazwy zespół Reitera. Hans Conrad Julius Reiter był niemieckim bakteriologiem, który zarażał więźniów obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie riketsjami tyfusu. Wskutek jego działań zmarło ponad 250 osób, dlatego specjaliści woleli, by zespół objawów występujących po zapaleniu cewki moczowej lub jelit nazwać raczej reaktywnym zapaleniem stawów.
Zaskakująca atmosfera Urana. W końcu poznaliśmy jej pionową strukturę
20 lutego 2026, 08:36Górna warstwa atmosfery Urana należy do najsłabiej poznanych w Układzie Słonecznym. A jednocześnie ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia, jak gazowe olbrzymy oddziałują ze swoim otoczeniem. Teraz po raz pierwszy udało się stworzyć mapę jej pionowego przekroju, co pozwoliło na zobrazowanie, jak temperatura i zagęszczenie naładowanych cząstek zmienia się w jonosferze wraz z wysokością. Mapowanie wykonano za pomocą instrumentu NIRSpec na Teleskopie Webba, dzięki któremu naukowcy z Northumbria University, Boston University oraz University of Reading obserwowali gazowego olbrzyma przez niemal cały jego okres rotacji wokół własnej osi (doba na Uranie trwa około 17 godzin i 14 minut).
Odtworzono uczesanie westalek
10 stycznia 2013, 10:31Po raz pierwszy w czasach nowożytnych ktoś pokusił się o odtworzenie fryzury westalek seni crines. Janet Stephens przedstawiła swoje dokonania w tej dziedzinie na dorocznej sesji Amerykańskiego Instytutu Archeologicznego.
Nawiercony ząb neandertalczyka. Najstarszy przypadek leczenia próchnicy.
15 maja 2026, 11:58Neandertalczycy dbali o chorych, rannych i starszych członków swojej grupy. Specjaliści zajmujący się tym tematem nie byli jednak do końca pewni, czy sposób sprawowania opieki medycznej opierał się na wypracowanych strategiach czy też na instynktownym samoleczeniu, jakie możemy obserwować u naczelnych. Teraz jednak udało się zdobyć dowód na świadomie przeprowadzone leczenie. W jaskini Chagyrskaya uczeni odkryli ząb trzonowy, który nosi ślady wiercenia. Ząb pochodzi sprzed około 59 000 lat i jest, zdaniem badaczy, najstarszym znanym przykładem leczenia próchnicy.
Naukowcy powiązali suszę z ociepleniem klimatu
2 marca 2013, 16:58Po raz pierwszy zdobyto dowód na to, że ludzka emisja gazów cieplarnianych przyczyniła się do katastrofy humanitarnej. Susza, która nawiedziła w 2011 roku wschodnią Afrykę i zabiła, wskutek klęski głodu, co najmniej 50 000 osób, została częściowo wywołana wspomnianą emisją.
Najstarszy port
15 kwietnia 2013, 08:33Francusko-egipski zespół archeologów odkrył najstarszy znany port na świecie. Wiek struktury znalezionej u wybrzeży Morza Czerwonego oceniono na około 4500 lat. Zdobyte dowody wskazują, że miejsce to jest o ponad 1000 lat starsze niż inne znane porty - powiedział egiptolog z Université Paris Sorbonne Pierre Tallet, dyrektor misji archeologicznej.
Już myśliwi-zbieracze zanieczyszczali środowisko ołowiem
12 czerwca 2013, 12:25Ludzie już przed 8000 lat zanieczyszczali środowisko naturalne ołowiem. Naukowcy z University of Pittsburgh znaleźli najstarsze znane źródło antropogenicznego zanieczyszczenia tym metalem
Anorektyczki są ponadprzeciętnie autystyczne
8 sierpnia 2013, 06:28W porównaniu do zdrowych rówieśnic, dziewczęta z anoreksją mają więcej cech autystycznych. Są również ponadprzeciętnie zainteresowane systemami, czyli uporządkowanymi zbiorami zasad i zachowań opisującymi oraz porządkującymi otoczenie. Wykazują też słabszą empatię.
Uczeni zajrzeli do wnętrza szkła
13 września 2013, 09:13Do przyszłorocznej edycji Księgi Rekordów Guinessa zostanie wpisany najcieńczy znany ludzkości fragment szkła. Obiekt o grubości jednej molekuły, dwóch atomów, został odkryty przypadkiem przez naukowców z Cornell University i niemieckiego Uniwersytetu w Ulm
